Fyrirlestur sem vandamál

Fyrirlestrar fortíðarinnar, þegar fyrirlestraformið var að festast í sessi var oft á tíðum meira um vandamál en fræðimenn. Vissulega var oft fjallað um kenningar og kennisetningar en ég hef það á tilfinningunni af því sem ég hef lesið að margir fyrirlestrar hafi fremur verið um viðfangsefni og tiltekið vandamál sem þörf var á að leysa. Þannig voru fyrirlestrar settir upp: Hvernig stendur á þessu? Það eina sem til er af kenningum George Herbert Mead er einmitt í fyrirlestrarformi þar sem hann tekst á við vandamál tengsl milli huga, sjálfs og samfélags. Fyrirlestrar Nietzsche voru um tiltekin vandamál, þar á meðal þeir sem ég er að lesa núna: On the Future of our Educational Institutions. Af hverju er ég að velta þessu fyrir mér? Jú vegna þess að slíkir fyrirlestrar eru örugglega miklu meira spennandi þar sem nemandinn er leiddur að einhverju í stað þess að kennarinn lesi upp lykilatriði kenningar, skilgreini hugtök og sýni stuttlega fram á hvernig megi beita henni. Það er ekki að ástæðulausu sem fólk hefur gaman af sögum. Og þannig ættu fyrirlestrar að vera upp settir.

Háskólamenntaðir verkamenn

Kennaranemar eru verkamenn upp til hópa. Það kom mér verulega á óvart hvursu lélegir námsmenn margir kennaranemar eru. Ég átti von á því að þeir sem voru góðir námsmenn væru hvattir til að verða kennarar. Mögulega, og þá meina ég mögulega, fellur þessi vangavelta undir yfirfærsluna. Kennaranemar eru þeir sem voru góðir í bóklegum grunnskólagreinum sem þýðir ekki endilega að þeir séu góðir félagsvísindanemar á háskólastigi. Það breytir því ekki að flestir nemendur, hvort sem er fjarnemar eða staðnemar, gefa sér ekki nægilegan tíma og leggja sig ekki fram sem skyldi við nám sitt. Meira um þetta jafnt og þétt.

Uppbygging fyrirlestra

Fyrirlestur Gests var dæmigerður hvar hann talaði um kenningar samfleytt í gegnum allan tímann með smá hléi. Hljómburðurinn í fyrirlestrarsalnum (Skriða) er ekkert spes og Gestur talaði í hljóðnema. Gestur er ágætur fyrirlesari en var ekki að kveikja í nemendum með þessum fyrirlestri. Sjálfur tel ég að fyrirlesarar þurfa að vera þeim mun betri til þess að kveikja í nemendum í stórum fyrirlestrarsölum. Uppbygging fyrirlestursins var of spírölsk til þess að halda athygli nemenda. Hvað á ég við með spírölsk? Gestur tekur fyrir eitt atriði og kemur síðan að því aftur á hærra stigi og hefur þá fléttað saman öðrum hugtökum. Nemendur í þessum hópi eru rétt svo að átta sig á hugtökunum og varla það þar sem fæstir hafa líklega lesið heima. Fyrirlestrar njóta ekki mikillar virðingar í kennslustofum. Nemendur bera ekki virðing fyrir þeim sem er að tala. Ég geng með þá ímynd í höfðinu að svo hafi verið í gamla daga en mögulega er það misskilningur af minni hálfu. Það breytir þó ekki því að þannig á það að vera að nemendur sýni fyrirlesara virðingu. Gestur mætti tala hraðar svo nemendur ættu jafnvel pínulítið erfitt með að halda þræðinum – mig grunar að það gæti hjálpað þeim að fylgjast með. Vandamálið hjá mér þegar ég held fyrirlestra er ekki að nemendur fylgist ekki með heldur að þeir eigi jafnvel erfitt með að fylgja mér eftir. Það er skárra vandamál en hitt.