Kennarafundur í FG

Haldinn var fundur í FG vegna fyrirhugaðra breytinga á lögum um skóla á Íslandi, sérstaklega er varða framhaldsskólann. Ég á enn eftir að kynna mér sjálfur breytingarnar en Magnús nokkur, kennari sem er að láni í ráðuneytinu kynnti breytingatillögurnar. Breytingar felast fyrst og fremst í eftirfarandi atriðum:

Kjarni stúdentsprófsins verður dreginn verulega saman og verða skólar sjálfir að fylla upp í og hanna eigin námsbrautir - ráðuneytið mun ekki gera það lengur. Almenn námsbraut verði 90-120 einingar.

Skólaárið er ekki lengur skilgreint í vinnustundum kennara heldur í vinnustundum nemenda, samtals 180 vinnudagar liggja að baki fullu námi framhaldsskólanema. Fullt námsár samsvarar 60 einingum og þar af leiðandi eru þrír heilir vinnudagar á bakvið hverja einingu.

Tekið er upp samræmt einingakerfi, ETCS einingar svokallaðar.

Fært er í lög að skólum ber að aðlaga sig að þörfum nemenda.

Brautarlýsingar frá skólum þurfa samþykki ráðherra.

Kennarar gerðu eftirfarandi athugasemdir:

1. Þá er búið að lengja framhaldsskólaárið enn einu sinni, nú um fimm daga án þess að fá fyrir því samþykki frá kennurum. Ráðuneytismaður segir að fulltrúar kennara hafi setið ákvörðunarfundi.

2. Ekkert talað um skyldur nemenda í lögunum en sett inn ákvæði um að skólum beri að aðlaga sig að þörfum nemenda. Nemendur orðnir mjög meðvitaðir um réttindi sín og það vantar að gera á þá opinberar kröfur. Kennarar telja að rekja megi agaleysi til þessarar meðvitundar um réttindi, samanber hótanir á borð við: Ég kæri þig,

3. Efasemdir um að kjarni 45 einingar sé nægur undirbúningur fyrir háskóla.

4. Áhyggjuer af ábyrgð á námsgagnaútgáfu. Ráðuneytismaður tók undir og ætlaði að koma athugasemd á framfæri.

Mig er farið að gruna sterklega að kennarar séu fastir í járnbúri kjaraviðræðna. Langmestur tími fór í óánægju með að lengja skuli skólaárið og hvernig allar breytingar hafi á kjör kennara. Mikil óánægja í kennurum og enginn tók til máls til þess að lýsa yfir ánægju með breytingartillögur eða segja frá því hvernig kennarar geti nýtt sér nýjan lagaramma. Ég heyrði á sumum kennurum að þeim þættu Íslendingar of fljótir til að breyta lögum, stutt sé síðan þessum lögum var síðast breytt.

Sjálfum þykja mér breytingar á skilgreiningum á skólárinu vera frábærar. Það liggja mikil sóknarfæri í því að skilgreina skólaárið sem vinnudaga nemenda. Nemendur sem leggja af hendi minni vinnu en 180 daga eiga hreinlega ekki að útksrifast með þessar nýju samræmdu einingar sem gilda innan evrópska menntasvæðisins. Ég er ósammála kennurum að það sé stórt vandamál að þessu fylgi möguleg lenging skólaársins, sem ég er ekki sannfærður um að þýði í raun lengingu á starfstíma kennara (greinin kveður á um lengingu í vinnudögum nemenda, ekki kennara). Þess fyrir utan skilst mér að skólaárið á Íslandi sé styttra en erlendis og því skrýtið að við komumst upp með að vera með ETCS einingar á styttra skólaári - það hlýtur að þurfa að bæta upp fyrir það með einhverjum hætti. Hneykslaður á ergelsi kennarar hvað þetta varðar. Ég er fyllilega sammála þeim að laun þeirra séu of lág og álag of mikið, það breytir bara engu um að þessi tiltekna lagabreyting er skynsamleg.

Ég tek undir með kennurum að ákvæði um að skólum beri að aðlaga sig að þörfum nemenda ætti ekki að vera í landslögum nema því fylgi annað ákvæði um skyldur nemenda gagnvart skólanum og samfélaginu. Löngu komið nóg af þessu trölli sem er einstaklingshyggjan og veður yfir allt.

Námsgagngaútgáfu þekki ég aðeins að litlu leyti og tel þörf á mun meira fjármagni og endurskoðun hvað hana varðar. Tek undir það. Námsgögn, þar sem ég þekki til, eru oft úrelt og langt því frá nægilega góð.

Athugasemd kennara um að 45 einingar í kjarna sé ekki nægur undirbúningur fyrir háskólanám er vafalaust réttur enda á enginn að útskrifast með minna en 90-120 einingar. Þessi athugasemd er einhver misskilningur, því skólunum er sett það markmið að undirbúa nemendur fyrir háskóla og þeir útbúa námsbrautir sem uppfylla þau skilyrði. Háskólum er það svo í sjálfsvald sett að setja inntökuskilyrði síðast þegar ég vissu. Það er enginn nokkurs staðar að segja að þessar 45 einingar séu lágmarkið sem þarf til að teljast undirbúinn fyrir háskóla. Mig grunar helst að hér séu kennarar að verja námsgreinar sínar sem mögulega bera skarðan hlut frá borði vegna þess að nemendur muni velja aðrar greinar og námsbrautir ekki bjóða upp á jafn mörg námskeið í gamla kjarnanum. Þessi breyting er mjög til batnaðar held ég. Það eina sem þarf núna er að HÍ taki sig til og setji skýr viðmið um hvað sé nauðsynlegur undirbúningur fyrir nám í skólanum á öllum sviðum. Framhaldsskólarnir aðlagi sig svo að þeim kröfum.

Ég var langt því frá ánægður með tóninn og athugasemdir kennaranna. Yfirdrifið neikvæðir og pirraðir. Ef aðstæður þeirra eru eins slakar og tónninn í þeim ber vitni eiga þeir tafarlaust að leggja niður störf þar til bót fæst á þeirra málum.